Europäischer Rechnungshof - European Court of Auditors
EU krijgt grensoverschrijdende dienstverlening maar moeilijk op gang
- Photo Info
- Download
Persbericht
Luxemburg, 25 maart 2026
EU krijgt grensoverschrijdende dienstverlening maar moeilijk op gang
- Slechts 20 % van de diensten in de EU wordt over de grens verleend
- 60 % van de belemmeringen op de interne markt van meer dan twintig jaar geleden bestaat nog steeds
- EU-actie tegen deze hardnekkige obstakels schiet tekort
De Europese Commissie heeft te weinig gedaan om de aanzienlijke belemmeringen weg te nemen waar EU-bedrijven al jaren tegenaan lopen wanneer zij hun diensten in een andere lidstaat verlenen. Dat blijkt uit een nieuw verslag van de Europese Rekenkamer (ERK). De financiële waakhond van de EU bekritiseert de Commissie om haar gebrek aan duidelijke doelen en strategische ambitie. Ook merkt de ERK op dat de lidstaten deels zelf verantwoordelijk zijn. Door uiteenlopende regels en administratieve rompslomp blokkeren ze de verdere integratie van de interne markt voor diensten. De controle vindt plaats tegen de achtergrond van kritische studies over dit onderwerp, zoals het Draghi-rapport over de toekomst van het Europese concurrentievermogen en het Letta-rapport over de toekomst van de interne markt. Beide werden gepubliceerd in 2024.
Diensten — van bouw en transport tot architectuur, IT en arbeidsvoorziening — zijn goed voor ongeveer 70 % van het bbp van de EU-landen. Toch wordt maar 20 % van die diensten over de grens verleend. Volgens het Letta-rapport moeten nog steeds grote belemmeringen worden opgeheven voordat het volledige potentieel van de interne markt voor diensten kan worden benut. De kern van het probleem ligt bij de grote verschillen in nationale eisen voor vergunningen en certificering. Daar komen uiteenlopende nationale regelgeving, omslachtige administratieve procedures en beperkingen op het uitzenden van werknemers naar het buitenland bij. Dit alles leidt tot hardnekkige barrières die het voor bedrijven moeilijk en duur maken om diensten in andere EU-landen te verlenen.
“Bedrijven in de EU ondervinden nog steeds grote moeilijkheden bij het aanbieden van hun diensten over de grens”, zegt Hans Lindblad, het ERK-lid dat verantwoordelijk is voor de controle. “De Commissie doet nog altijd niet genoeg om die belemmeringen weg te nemen.”
Ongeveer 60 % van de obstakels voor de interne markt voor diensten van de EU die in 2002 werden vastgesteld, bestond in 2023 nog steeds en bleef de bedrijfsactiviteiten en de prijsconcurrentie beperken. De Commissie heeft maatregelen getroffen om het probleem aan te pakken. Tot 2025 ontbrak het haar echter niet alleen aan strategische focus, maar ook aan een aanpak om de belemmeringen met de grootste potentiële impact doelgericht te verhelpen. Sinds de Commissie in 2025 haar strategie voor de interne markt heeft vastgesteld, is er weinig veranderd. Die strategie leunt op instrumenten die waarschijnlijk weinig effect zullen hebben.
Hoewel de Commissie EU-landen heeft ondersteund bij het faciliteren van grensoverschrijdende dienstverlening, hebben bedrijven nog altijd niet volledig toegang tot de informatie die zij nodig hebben om dit te doen. Ook de jaarlijkse coördinatie van het economisch beleid van de EU, het Europees Semester, heeft niet geleid tot ingrijpende hervormingen van de regels in de dienstensector. Slechts enkele lidstaten hebben gebruikgemaakt van de coronaherstelfondsen om die sector te hervormen en regels te vereenvoudigen.
Over het geheel genomen schoot de handhaving van de regels op de interne markt voor diensten tekort. Met name liep de Commissie hierbij tegen serieuze uitdagingen aan en leunde zij vooral op inbreukprocedures. De Commissie trad echter niet altijd tijdig op wanneer landen de EU-dienstenrichtlijn niet naleefden. Daarnaast verliep de afhandeling van klachten van bedrijven tegen landen die de EU-regels zouden hebben overtreden gebrekkig. Het oplossen van klachten duurde soms lang en kleine bedrijven hadden daar het meest onder te lijden.
Uit studies blijkt dat het wegnemen van bestaande belemmeringen aanzienlijke voordelen kan opleveren. Toch heeft de Commissie geen volledig en actueel beeld van de barrières voor grensoverschrijdende dienstverlening en heeft zij de kosten, baten en gevolgen van het opheffen daarvan onvoldoende onderzocht.
De auditors stellen daarom verschillende manieren voor waarop de Commissie effectiever kan zorgen voor een goed werkende interne markt voor diensten. Ze moet een duidelijkere en ambitieuzere strategie ontwikkelen, het Europees Semester actiever inzetten en de lidstaten betere prikkels bieden om noodzakelijke hervormingen door te voeren. Ook moet zij de wetgeving verduidelijken, de handhaving van de regels toespitsen op gevallen met de grootste impact en
instrumenten ter bevordering van grensoverschrijdende dienstverlening versterken. Tot slot moet de Commissie de vooruitgang monitoren bij het voltooien van de interne markt voor diensten.
Achtergrond
In de EU hebben particulieren en bedrijven het recht om zonder discriminatie of ongerechtvaardigde beperkingen grensoverschrijdende diensten te verlenen en te ontvangen. Het vrije verkeer van diensten bevordert de concurrentie en de groei en versterkt de interne markt. De dienstenrichtlijn is het belangrijkste wetgevingsinstrument voor het wegnemen van de grootste nationale belemmeringen voor het dienstenverkeer in de EU.
In 2023 bedroeg de grensoverschrijdende handel 0,4 % van de omzet in de groot- en detailhandel, 0,8 % in de bouw, 4,6 % in juridische en boekhoudkundige diensten, 6,6 % in de techniek, 8,1 % in transport, 15 % in IT-diensten en 31,8 % in reclame en marktonderzoek. Volgens de eigen analyse van de Commissie zouden ambitieuze aanvullende hervormingen in 2027 kunnen leiden tot een extra groei van 2,5 % van het bbp van de EU.
Speciaal verslag 13/2026 “Eengemaakte markt voor diensten — De maatregelen van de Commissie om belemmeringen voor grensoverschrijdende dienstverrichting weg te nemen, zijn nog steeds ontoereikend” is beschikbaar op de website van de ERK, samen met een overzicht van de belangrijkste feiten en bevindingen. Het verslag volgt op het speciaal verslag uit 2016 over de dienstenrichtlijn.
Contact:
ECA press office: press@eca.europa.eu