Europäischer Rechnungshof - European Court of Auditors
Προϋπολογισμός της ΕΕ 2028 2034: το ΕΕΣ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο και τη μέτρηση των αποτελεσμάτων των ενωσιακών δαπανών
- Photo Info
- Download
Δελτίο Τύπου
Λουξεμβούργο, 24 Φεβρουαρίου 2026
Προϋπολογισμός της ΕΕ 2028‑2034: το ΕΕΣ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο και τη μέτρηση των αποτελεσμάτων των ενωσιακών δαπανών
Ο θεματοφύλακας των οικονομικών της ΕΕ γνωμοδοτεί σχετικά με τα σχέδια των νομοθετικών πράξεων που, μόλις εγκριθούν, θα διέπουν το ήμισυ σχεδόν του προτεινόμενου προϋπολογισμού της Ένωσης για την περίοδο 2028‑2034, ύψους 2 τρισ. ευρώ. Σε δύο γνώμες που εξέδωσε σήμερα, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ΕΕΣ) απαντά στα αιτήματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου παρέχοντάς τους τις ανεξάρτητες και εξειδικευμένες συμβουλές του σχετικά με τις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο. Σκοπός του Ταμείου αυτού είναι η παροχή χρηματοδοτικής στήριξης σε τομείς όπως η συνοχή, η γεωργία και η ασφάλεια μέσω εθνικών σχεδίων. Η σχετική πρόταση συνοδεύεται από πρόταση για έναν νέο τρόπο μέτρησης των επιδόσεων και παρακολούθησης των δαπανών της ΕΕ. Καθώς οι προτάσεις αυτές αλλάζουν ριζικά τον τρόπο σχεδιασμού, διαχείρισης και ελέγχου των δαπανών της ΕΕ, το ΕΕΣ προειδοποιεί σχετικά με τους διάφορους κινδύνους που απειλούν τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση και τονίζει την ανάγκη για ισχυρότερες διασφαλίσεις.
Το 2025, η Επιτροπή πρότεινε τον προϋπολογισμό της ΕΕ για την περίοδο 2028‑2034, ο οποίος καλείται πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) και ανέρχεται σε 2 τρισ. ευρώ. Με βάση την πρόταση, το Ευρωπαϊκό Ταμείο θα αποτελεί τη μεγαλύτερη ενιαία συνιστώσα του επόμενου ΠΔΠ, καλύπτοντας σχεδόν το 44 % των συνολικών δαπανών, και θα σημάνει τη συγκέντρωση της χρηματοδότησης για τις παραδοσιακές πολιτικές, όπως η συνοχή και η γεωργία, και για τις νέες προτεραιότητες, συμπεριλαμβανομένης της άμυνας, σε ένα ενιαίο εθνικό σχέδιο ανά κράτος μέλος. Με τον τρόπο αυτό επιδιώκεται η απλούστευση και ο μικρότερος κατακερματισμός της ενωσιακής χρηματοδότησης, όπως και η ανάπτυξη περισσότερων συνεργιών στο πλαίσιο των διάφορων πολιτικών. Επίσης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ως το εκτελεστικό όργανο της ΕΕ, προτείνει τη χορήγηση δανείων ύψους έως 150 δισ. ευρώ στα κράτη μέλη, τα οποία θα χρηματοδοτηθούν μέσω δανεισμού της ΕΕ. Το Ευρωπαϊκό Ταμείο αντιπροσωπεύει ένα νέο μοντέλο χρηματοδότησης και υλοποίησης, στο πλαίσιο του οποίου, οι πληρωμές προς τα κράτη μέλη θα πραγματοποιούνται με βάση την εκπλήρωση ορόσημων και τιμών-στόχου και όχι προς απόδοση εξόδων, όπως γίνεται μέχρι τώρα. Αυτό το μοντέλο επιβράβευσης για την υλοποίηση επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων που απλώς έχουν εξαγγελθεί είναι εμπνευσμένο από το ταμείο της ΕΕ για την ανάκαμψη από την πανδημία (ΜΑΑ), επί του οποίου το ΕΕΣ έχει ασκήσει κριτική στο παρελθόν.
Το ΕΕΣ έχει διατυπώσει αρκετά σχόλια σχετικά με τη νέα πρόταση, μεταξύ των οποίων τα εξής:
- Η ενοποίηση διάφορων ταμείων συνεπάγεται τον συνδυασμό πολιτικών με διαφορετικούς στόχους, χρονοδιαγράμματα και σκεπτικό υλοποίησης, κάτι που θα μπορούσε να περιπλέξει περαιτέρω το εγχείρημα και προϋποθέτει συμβιβασμούς μεταξύ προτεραιοτήτων. Το ΕΕΣ επισημαίνει ότι τα κράτη μέλη ενδέχεται να δυσκολευτούν να καλύψουν ικανοποιητικά όλους τους στόχους της ΕΕ στα εθνικά τους σχέδια, παράλληλα με την προσαρμογή των παρεμβάσεων στις αναπτυξιακές ανάγκες σε περιφερειακό και εθνικό επίπεδο.
- Αν και η πρόταση φιλοδοξεί να επιφέρει απλούστευση, αυτό είναι πιθανό να ισχύσει κυρίως σε επίπεδο Επιτροπής, ενώ ο διοικητικός φόρτος για τα κράτη μέλη, τις περιφέρειες και τους δικαιούχους ενδέχεται να μην μειωθεί.
- Σύμφωνα με το προτεινόμενο μοντέλο υλοποίησης, η καταβολή πληρωμών προϋποθέτει την εκπλήρωση ορόσημων και τιμών-στόχου που βασίζονται σε εκροές. Είναι επομένως άκρως σημαντικό τα εν λόγω ορόσημα και τιμές-στόχος να καθορίζονται με ακρίβεια, ώστε να προκύπτει με σαφήνεια πότε εκπληρώνονται πραγματικά. Πρέπει επίσης να παρέχονται επαρκείς διασφαλίσεις όσον αφορά την ορθότητα των εκτιμήσεων κόστους. Επιπλέον, αποκλίσεις στον σχεδιασμό, στο επίπεδο φιλοδοξίας και στην ερμηνεία των ορόσημων και των τιμών-στόχου μεταξύ των κρατών μελών θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τη συγκρισιμότητα και την ίση μεταχείριση.
- Το προτεινόμενο πλαίσιο διασφάλισης ενέχει κινδύνους για τη λογοδοσία και η Επιτροπή ενδέχεται να μην είναι σε θέση να παράσχει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο επαρκή διασφάλιση όσον αφορά την ορθή διαχείριση των κονδυλίων. Η πρόταση περιορίζει τον ρόλο της Επιτροπής και βασίζεται περισσότερο στα εθνικά συστήματα δικλίδων, όπου το ΕΕΣ έχει επανειλημμένα εντοπίσει αδυναμίες κατά το παρελθόν. Ως εκ τούτου, πρέπει να εισαχθούν αποτελεσματικές απαιτήσεις ως προς τις δικλίδες και τον έλεγχο και να προβλεφθούν οικονομικές επιπτώσεις σε περίπτωση μη συμμόρφωσης με την ενωσιακή και την εθνική νομοθεσία.
Μέτρηση των επιδόσεων των ενωσιακών δαπανών
- Το ΕΕΣ επισημαίνει ότι, ενώ το προτεινόμενο πλαίσιο επιδόσεων διασφαλίζει τις συνθήκες για τη βελτίωση της αναφοράς στοιχείων σχετικά με τις επιδόσεις και την ενσωμάτωση των οριζόντιων προτεραιοτήτων της ΕΕ, διάφορες αδυναμίες στον σχεδιασμό θα δυσχεράνουν την αξιολόγηση των επιδόσεων. Ειδικότερα, για το ένα τέταρτο των πεδίων παρέμβασης δεν προβλέπονται δείκτες αποτελέσματος και η πρόταση δεν περιλαμβάνει δείκτες αντικτύπου, γεγονός που περιπλέκει την αξιολόγηση. Αυτό σημαίνει ότι το προτεινόμενο πλαίσιο ενέχει τον κίνδυνο μέτρησης της προόδου υλοποίησης και όχι του βαθμού επίτευξης των στόχων της ΕΕ.
- Επίσης, δεν υπάρχει σαφής σύνδεση μεταξύ χρηματοδότησης και αποτελεσμάτων, ούτε διάταξη που να προβλέπει τη συλλογή πληροφοριών σχετικά με τις δημόσιες δαπάνες για παρεμβάσεις που χρηματοδοτούνται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ. Όσον αφορά τον υπολογισμό των δαπανών της ΕΕ για οριζόντιες προτεραιότητες, όπως το περιβάλλον, οι συνεισφορές των προγραμμάτων θα βασίζονται σε εκτιμήσεις και όχι σε πραγματικές δαπάνες, κάτι που σημαίνει ότι τα αριθμητικά στοιχεία είναι πιθανό να συνεχίσουν να είναι υπερεκτιμημένα.
- Τέλος, η πρόταση δεν προβλέπει ένα σαφές πλαίσιο εποπτείας και λογοδοσίας, που να διασφαλίζει την αξιοπιστία των υποβαλλόμενων πληροφοριών σχετικά με τις επιδόσεις. Συνεπώς, τα συστήματα πληροφοριών που εξασφαλίζουν τη διαφάνεια και την αναφορά στοιχείων σχετικά με τις επιδόσεις θα πρέπει να επιτρέπουν την πλήρη πρόσβαση για τους σκοπούς του ελέγχου και της εφαρμογής των δικλίδων, κάτι που θα διασφάλιζε παράλληλα την ιχνηλασιμότητα μέσα στον χρόνο.
Γενικές πληροφορίες
Το Συμβούλιο, που θα εγκρίνει τελικά τον προϋπολογισμό, και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που πρέπει να δώσει τη συγκατάθεσή του, ζήτησαν από το ΕΕΣ να γνωμοδοτήσει σχετικά, προτού εξετάσουν τα ίδια τις προτάσεις της Επιτροπής για το ΠΔΠ. Στα μέσα Ιανουαρίου 2026, το ΕΕΣ άρχισε να εκδίδει μια σειρά γνωμών σχετικά με τις προτάσεις αυτές. Εν προκειμένω, το ΕΕΣ παρουσιάζει τις απόψεις του επί δύο νομοθετικών προτάσεων της Επιτροπής: μίας σχετικά με το νέο Ευρωπαϊκό Ταμείο, η οποία θεσπίζει ενιαία δέσμη κανόνων για τη στήριξη της συνοχής, της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης, της αλιείας και της θαλάσσιας πολιτικής, της ευημερίας και της ασφάλειας· και μίας άλλης σχετικά με το πλαίσιο παρακολούθησης των δαπανών της ΕΕ και μέτρησης των επιδόσεών τους. Και οι δύο γνώμες είναι διαθέσιμες στον ιστότοπο του ΕΕΣ στα αγγλικά, σύντομα δε θα διατίθενται και στις υπόλοιπες γλώσσες της ΕΕ.
Σχετικοί σύνδεσμοι
Γνώμη σχετικά με το Ευρωπαϊκό Ταμείο
Γνώμη σχετικά με την παρακολούθηση των δαπανών της ΕΕ
Contact:
ECA press office: press@eca.europa.eu